Üniversite Not Ortalaması Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, Yükseköğretim Kurulu (YÖK)‘ün referans harf notu–katsayı tablosunu esas alarak Türkiye’deki üniversite öğrencilerinin YANO (Yarıyıl Akademik Not Ortalaması) ve GANO (Genel Akademik Not Ortalaması) hesaplamalarını kolayca yapmalarına olanak tanır [1].
Araç; Türkiye’de yaygın kullanılan Standart AA–FF sistemi, Koç ve Bilkent gibi üniversitelerde uygulanan A+/A/A− (Plus) sistemi ve 100’lük not sistemi olmak üzere üç farklı harf notu sistemini destekler. Ayrıca önceki dönem GANO ve toplam kredi bilgisi girilerek kümülatif genel ortalama da anında hesaplanabilir.
Üniversitede Not Ortalaması Nasıl Hesaplanır? (Resmî Formül)
YÖK mevzuatı ve Türkiye’deki üniversitelerin büyük çoğunluğu, not ortalamasını kredili ağırlıklı ortalama yöntemiyle hesaplar. Bu yöntemde her dersin kredisi ile o derse verilen harf notunun katsayısı çarpılır, tüm çarpımlar toplanır ve toplam krediye bölünür [1]:
Bu formül, yüksek kredili derslerin ortalamanıza daha fazla etki etmesi anlamına gelir. 4 kredili bir dersten AA almak, 2 kredili bir dersten AA almaktan iki kat daha güçlü etki yaratır.
YANO, GANO ve AGNO Nedir? Farkları Neler?
Türkiye’deki üniversitelerde farklı kaynaklarda benzer kavramlar birbirinin yerine kullanılabilmektedir. Temel tanımlar şu şekildedir [2]:
| Kısaltma | Açılım | Kapsam |
|---|---|---|
| YANO | Yarıyıl Akademik Not Ortalaması | Yalnızca o yarıyılın (dönemin) dersleri |
| DNO | Dönem Not Ortalaması | YANO ile eş anlamlı; bazı üniversitelerde kullanılır |
| GANO / GNO | Genel Akademik Not Ortalaması | Üniversiteye başlangıçtan itibaren tüm dersler |
| AGNO | Ağırlıklı Genel Not Ortalaması | GANO ile eş anlamlı; bazı üniversitelerde tercih edilir |
| GPA | Grade Point Average | Uluslararası karşılık; 4.00’lık sistemde GANO ile aynı formül |
Harf Notu–Katsayı Tablosu (YÖK Referans)
Türkiye’deki üniversitelerin büyük çoğunluğunun benimsediği standart harf notu karşılıkları aşağıdaki gibidir [1]. Bazı üniversiteler bu tabloda küçük farklılıklar uygulayabilir; kendi üniversitenizin yönetmeliğini mutlaka kontrol ediniz.
| Harf Notu | Katsayı (4.00) | 100’lük Karşılık | Açıklama |
|---|---|---|---|
| AA | 4.00 | 90 – 100 | Mükemmel |
| BA | 3.50 | 85 – 89 | Çok İyi |
| BB | 3.00 | 80 – 84 | İyi |
| CB | 2.50 | 75 – 79 | Orta-Üstü |
| CC | 2.00 | 70 – 74 | Geçer |
| DC | 1.50 | 65 – 69 | Koşullu Geçer |
| DD | 1.00 | 60 – 64 | Zayıf Geçer (Koşullu) |
| FD | 0.50 | 50 – 59 | Başarısız (bazı üniversitelerde) |
| FF | 0.00 | 0 – 49 | Başarısız — Dersten Kaldı |
Adım Adım Hesaplama Örneği
Örnek: Dönem Notu (YANO) Hesaplama
Bir öğrencinin Güz döneminde aldığı dersler ve notlar şu şekilde olsun:
| Ders | Kredi | Harf Notu | Katsayı | Kredi × Katsayı |
|---|---|---|---|---|
| Matematik | 4 | BA | 3.50 | 14.00 |
| Fizik | 3 | BB | 3.00 | 9.00 |
| Türk Dili | 2 | AA | 4.00 | 8.00 |
| İngilizce | 3 | CB | 2.50 | 7.50 |
| Programlamaya Giriş | 4 | BB | 3.00 | 12.00 |
| TOPLAM | 16 | 50.50 |
Örnek: GANO Hesaplama
Aynı öğrenci önceki dönemlerde toplam 48 kredi tamamlamış ve mevcut GANO’su 2.95 olsun:
Bu dönemde 3.16’lık YANO, öğrencinin GANO’sunu 2.95’ten 3.00‘a taşımıştır. Bu, bazı üniversitelerde Onur Öğrencisi eşiğine ulaşmak anlamına gelmektedir.
GANO Kaç Olmalı? Onur ve Yüksek Onur Eşikleri
Türkiye’deki üniversitelerin büyük çoğunluğunda uygulanan genel eşikler şu şekildedir [2]. Her üniversitenin kendi yönetmeliğinde farklı eşikler belirlenmiş olabileceğini unutmayın:
| GANO Aralığı | Statü | Açıklama |
|---|---|---|
| 3.50 – 4.00 | 🏆 Yüksek Onur Öğrencisi | Diploma töreninde öncelikli sıra; bazı üniversitelerde tam burs fırsatı |
| 3.00 – 3.49 | ⭐ Onur Öğrencisi | Transkripte Onur kaydı düşülür; bazı burs programlarında artı puan |
| 2.00 – 2.99 | ✅ Normal / Başarılı | Mezuniyet şartını karşılar; çoğu üniversitede yeterli |
| 1.00 – 1.99 | ⚠️ Düşük Ortalama | Mezuniyet için GANO 2.00’ın üzerine çıkarılmalıdır |
| 0.00 – 0.99 | ❌ Kritik Seviye | Akademik danışmanlık zorunlu; üniversite ayrılığı riski |
Mezuniyet İçin Gereken GANO
Türkiye’deki lisans programlarının büyük çoğunluğunda mezuniyet için gereken minimum GANO 2.00‘dır [3]. Ancak üniversiteden üniversiteye farklılık gösterebilir; bazı programlar daha yüksek eşik uygulayabilir. Mezuniyet koşulları arasında minimum GANO’nun yanı sıra şu şartlar da sıklıkla aranır:
- Müfredat kapsamındaki tüm zorunlu derslerin başarıyla tamamlanması
- Staj, bitirme projesi veya tezi varsa bunların kabul edilmiş olması
- Minimum toplam kredi sayısının tamamlanmış olması (genellikle 240 AKTS)
- Varsa yabancı dil yeterlilik koşulunun sağlanmış olması
FF Notu GANO’yu Nasıl Etkiler?
FF notu katsayısı 0.00 olduğu için o dersten sıfır puan almakla eşdeğerdir. Bu nedenle FF aldığınız bir dersin kredisi kadar ağırlık ortalamayı aşağı çeker. Örneğin 4 kredili bir dersten FF alırsanız o dersin katkısı 4 × 0.00 = 0 olur; ancak 4 kredilik payda büyümeye devam eder ve ortalama belirgin biçimde düşer [2].
3.00 GANO ile 30 kredi tamamlamış bir öğrenci, 4 kredili bir dersten FF alırsa:
Yeni GANO = (3.00 × 30 + 0.00 × 4) ÷ (30 + 4) = 90 ÷ 34 ≈ 2.65
Tek bir FF notu GANO’yu 3.00’dan 2.65’e düşürebilir.
Muaf Olunan Dersler GANO’ya Dahil Edilir mi?
Hayır. Muaf (EX) olunan derslerin kredisi mezuniyet için sayılır, ancak harf notu/katsayısı olmadığından GANO hesaplamasına dahil edilmez [2]. Bu nedenle muaf olduğunuz dersleri hesaplama aracına girmenize gerek yoktur.
4.00’lık Sistem ile 100’lük Sistem Arasında Dönüşüm
YÖK’ün yayımladığı dönüşüm tablosuna göre genel referans eşikler şu şekildedir [1]. Bu tablo farklı üniversitelerin dönüşüm cetvellerinde küçük farklılıklar gösterebilir:
| 4.00’lık Not | 100’lük Karşılık (YÖK) | Harf Notu |
|---|---|---|
| 4.00 | 90 – 100 | AA |
| 3.50 | 85 – 89 | BA |
| 3.00 | 80 – 84 | BB |
| 2.50 | 75 – 79 | CB |
| 2.00 | 70 – 74 | CC |
| 1.50 | 65 – 69 | DC |
| 1.00 | 60 – 64 | DD |
| 0.00 | 0 – 49 | FF |
Erasmus ve Yatay Geçiş Başvurularında Not Ortalaması
Not ortalaması pek çok kritik başvuruda belirleyici rol oynar [3]:
- Erasmus+ Değişim Programı: Üniversitelerin büyük çoğunluğu Erasmus başvurularında minimum GANO 2.20–2.50 şartı aramaktadır. Yoğun rekabette yüksek GANO avantaj sağlar.
- Kurum İçi Yatay Geçiş: Bir bölümden diğerine geçmek için hedef bölümün kontenjana göre belirlenen GANO eşiğini aşmak gerekir.
- Kurumlar Arası Yatay Geçiş: YÖK yönetmeliği uyarınca kurumlar arası yatay geçişte genel başarı ölçütü olarak GANO esas alınır.
- Lisansüstü Başvuruları: Yüksek lisans ve doktora programlarının büyük çoğunluğu lisans mezuniyet GANO’sunun en az 2.00 (bazı programlarda 2.50 veya 3.00) olmasını şart koşar.
- Burs Başvuruları: TÜBİTAK, KYK ve çeşitli vakıf burslarında GANO değerlendirme kriterleri arasında yer alır.
Sıkça Sorulan Sorular
YANO ile GANO arasındaki temel fark nedir?
YANO yalnızca o dönemde alınan derslerin ağırlıklı ortalamasıdır ve her dönem sıfırdan hesaplanır. GANO ise üniversiteye başlangıçtan itibaren alınan tüm derslerin kümülatif ağırlıklı ortalamasıdır. Transkriptte genellikle her ikisi de ayrı ayrı gösterilir [2].
Bir dersi tekrar alırsam önceki not silinir mi?
Üniversiteden üniversiteye farklılık gösterir. Bazı üniversitelerde dersi tekrar aldığınızda yeni not geçerli olur ve eski not ortalamadan düşer; bazılarında ise her iki not da transkriptte görünür ve GANO hesabına dahil edilir. Kendi üniversitenizin yönetmeliğini kontrol etmeniz önerilir [3].
Koşullu geçme (DC/DD) notu GANO’yu düşürür mü?
Evet, DC (1.50) ve DD (1.00) notları GANO hesabına dahil edilir ve ortalamayı olumsuz etkiler. Bu notlarla dersi geçmiş sayılırsınız; ancak mezun olmadan önce GANO’nuzun 2.00’ın üzerinde olması gerektiğinden çok sayıda DC/DD notu uzun vadede sorun yaratabilir [2].
Çan eğrisi not hesaplamayı etkiler mi?
Çan eğrisi (bağıl değerlendirme) sistemi, ham puanlarınızı sınıf ortalamasına göre harf notuna dönüştürür. Harf notu belirlendikten sonra GANO hesabı yine aynı ağırlıklı ortalama formülüyle yapılır. Bu araç, harf notu aldıktan sonraki GANO hesabını yapar; ham puandan çan eğrisi dönüşümü için üniversitenizin sistemine bakmanız gerekir.
Bu araç hangi üniversiteleri destekliyor?
Araç; Türkiye’de yaygın kullanılan Standart AA–FF sistemini, Koç, Bilkent ve bazı vakıf üniversitelerinde kullanılan A+/A/A− sistemini ve 100’lük not sistemini destekler. Listenin dışında kalan özel not sistemleri için katsayıları üniversitenizin not tablosundan kontrol edip en yakın katsayıyı kullanabilirsiniz.
Hesaplama aracı üniversite OBS sistemiyle birebir aynı mı?
Araç, YÖK’ün referans harf notu–katsayı tablosu esas alınarak hazırlanmış bir simülasyondur. Resmî ve kesin GANO değeriniz için üniversitenizin Öğrenci Bilgi Sistemi (OBS/UYOS/öğrenci portalı) verilerini esas alınız. Özellikle çan eğrisi, bütünleme sınavı sonrası not güncellemeleri ve muafiyet uygulamaları gibi konularda küçük farklılıklar oluşabilir.
Üniversite Not Sistemini Nerede Öğrenebilirsiniz?
- Üniversitenizin Öğrenci Bilgi Sistemi (OBS) veya akademik portalına giriş yapın.
- “Transkript” bölümünden güncel GANO ve kredi bilgilerinizi görüntüleyin.
- Yukarıdaki hesaplama aracına ders bilgilerinizi girerek dönem simülasyonu yapın.
- Üniversitenizin öğrenci yönetmeliğinde harf notu–katsayı tablosunu kontrol edin.
Resmî Kaynaklar ve Faydalı Bağlantılar
- YÖK – Yükseköğretim Kurulu Resmî Web Sitesi
- YÖK – 4’lük Sistemdeki Notların 100’lük Sistemdeki Karşılıkları (PDF)
- YÖK Mevzuat Sayfası – Lisans Eğitim Yönetmelikleri
- Türkiye Ulusal Ajansı – Erasmus+ Programı
Kaynakça
- [1] Yükseköğretim Kurulu (YÖK). “4’lük Sistemdeki Notların 100’lük Sistemdeki Karşılıkları.” YÖK Öğrenci Yerleştirme Ofisi (OYP) yayını. oyp.yok.gov.tr (Erişim: Mayıs 2026).
- [2] Yükseköğretim Kurulu (YÖK). “Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmelikleri — Harf Notu ve Not Ortalaması Hükümleri.” yok.gov.tr (Erişim: Mayıs 2026).
- [3] Yükseköğretim Kurulu (YÖK). “Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yandal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik.” Resmî Gazete’de yayımlanmış güncel hali. mevzuat.gov.tr (Erişim: Mayıs 2026).