Gelir Vergisi Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)‘nin yayımladığı Gelir Vergisi Genel Tebliğleri esas alınarak hazırlanmıştır. 2025 ve 2026 takvim yıllarına ait güncel vergi dilimleri ve oranları uygulanır [1].
Araç iki modda çalışır:
- 💼 Ücret / Bordro Modu: Çalışanlar için aylık brüt ücret üzerinden SGK, gelir vergisi ve damga vergisi kesintilerini hesaplar; asgari ücret vergi istisnasını (GVK m.23/18) otomatik olarak uygular.
- 📋 Yıllık Beyan Modu: Serbest meslek, kira, ticari kazanç veya ücret gelirleri için yıllık vergi matrahı üzerinden hesaplanan gelir vergisini, efektif oranı ve dilim dağılımını gösterir.
Gelir Vergisi Nedir?
Gelir vergisi; gerçek kişilerin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratlar üzerinden alınan doğrudan bir vergidir (193 sayılı GVK Madde 1). Türkiye’de beş kademeli, artan oranlı (progresif) bir tarife uygulanır: geliriniz arttıkça yalnızca artan kısım bir üst dilimin oranından vergilendirilir [1].
Gelir vergisine tabi gelir türleri (GVK Madde 2):
- Ticari kazançlar
- Zirai kazançlar
- Ücretler
- Serbest meslek kazançları
- Gayrimenkul sermaye iratları (kira geliri)
- Menkul sermaye iratları (faiz, temettü vb.)
- Diğer kazanç ve iratlar
2025 Yılı Gelir Vergisi Dilimleri ve Oranları
Gelir vergisi tarifesi her yıl, Vergi Usul Kanunu kapsamında belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. 2025 takvim yılı gelirleri için tarife, 329 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile aşağıdaki şekilde belirlenmiştir [1].
2025 – Ücretliler İçin Tarife (GVK m.103)
| Kümülatif GV Matrahı | Oran | Birikimli Vergi |
|---|---|---|
| 158.000 TL’ye kadar | % 15 | — |
| 330.000 TL’nin 158.000 TL’si için 23.700 TL, fazlası | % 20 | 23.700 TL |
| 1.200.000 TL’nin 330.000 TL’si için 58.100 TL, fazlası | % 27 | 58.100 TL |
| 4.300.000 TL’nin 1.200.000 TL’si için 293.000 TL, fazlası | % 35 | 293.000 TL |
| 4.300.000 TL’den fazlasının 4.300.000 TL’si için 1.505.000 TL, fazlası | % 40 | 1.505.000 TL |
2025 – Ücret Dışı Gelirler İçin Tarife
Serbest meslek, kira ve ticari kazançlarda üçüncü dilim üst sınırı ücretlilerden farklıdır (800.000 TL – ücretlilerde 1.200.000 TL). Dördüncü ve beşinci dilimler aynıdır [1].
| Kümülatif GV Matrahı | Oran |
|---|---|
| 158.000 TL’ye kadar | % 15 |
| 330.000 TL’ye kadar (158.000 TL üzeri) | % 20 |
| 800.000 TL’ye kadar (330.000 TL üzeri) — Ücret dışına özgü sınır | % 27 |
| 4.300.000 TL’ye kadar (800.000 TL üzeri) | % 35 |
| 4.300.000 TL’den fazlası | % 40 |
2026 Yılı Gelir Vergisi Dilimleri ve Oranları
2026 takvim yılı gelirleri için tarife, 334 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yeniden değerleme oranı uygulanarak güncellenmiştir [2].
2026 – Ücretliler
| Kümülatif GV Matrahı | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | % 15 |
| 400.000 TL’ye kadar (190.000 TL üzeri) | % 20 |
| 1.500.000 TL’ye kadar (400.000 TL üzeri) | % 27 |
| 5.300.000 TL’ye kadar (1.500.000 TL üzeri) | % 35 |
| 5.300.000 TL’den fazlası | % 40 |
2026 – Ücret Dışı Gelirler
| Kümülatif GV Matrahı | Oran |
|---|---|
| 190.000 TL’ye kadar | % 15 |
| 400.000 TL’ye kadar | % 20 |
| 1.000.000 TL’ye kadar — Ücret dışına özgü sınır | % 27 |
| 5.300.000 TL’ye kadar | % 35 |
| 5.300.000 TL’den fazlası | % 40 |
Bordro Hesaplama Yöntemi (Adım Adım)
Ücretli çalışanlar için aylık bordro, aşağıdaki sırayla hesaplanır:
1. SGK ve İşsizlik Sigortası İşçi Payları
İşsizlik Sig. İşçi Payı = Brüt × % 1
2. Gelir Vergisi Matrahı
3. Kümülatif Vergi Matrahı ve Gelir Vergisi
Gelir vergisi, o aya kadar biriken kümülatif matrah üzerinden hesaplanır. Bu ayın GV tutarı: kümülatif vergi tutarından önceki ayların vergisi çıkarılarak bulunur. Kümülatif matrah arttıkça çalışan daha üst dilime geçebilir [3].
4. Asgari Ücret Vergi İstisnası (GVK Madde 23/18)
7349 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeyle çalışanların asgari ücrete isabet eden kazançları gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Bu uygulama, ücretlinin eline geçen tutarı artıran önemli bir avantajdır [3].
Net GV = Kümülatif GV – İstisna Tutarı (0’ın altına düşemez)
| Yıl | Brüt Asgari Ücret | Net Asgari Ücret |
|---|---|---|
| 2025 | 26.005,50 TL | 22.104,67 TL |
| 2026 | 33.030,00 TL | 28.075,50 TL |
5. Damga Vergisi
Asgari ücrete isabet eden DV tutarı da istisna kapsamındadır.
6. Net Ücret
Hesaplama Örneği (2026, Ocak Ayı)
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Brüt Ücret | 50.000,00 |
| SGK İşçi Payı (% 14) | – 7.000,00 |
| İşsizlik Sig. İşçi Payı (% 1) | – 500,00 |
| GV Matrahı | 42.500,00 |
| Brüt Gelir Vergisi (% 15 dilimi) | – 6.375,00 |
| GV İstisnası (GVK m.23/18) | + ~4.200,00 |
| Damga Vergisi Neti (‰ 7,59 – istisna) | – ~129,00 |
| Net Ücret (Tahmini) | ~41.996,00 |
Not: Örnek değerler tahminidir; kesin hesap için aracı kullanınız.
Efektif ve Marjinal Vergi Oranı Farkı
Vergi sistemini anlamak için iki temel kavramı ayırt etmek gerekir:
- Marjinal Oran: En son TL’nin vergilendirildiği dilim oranıdır. Matrahınız 600.000 TL ise marjinal oran 2026’da ücret dışı için % 27‘dir.
- Efektif (Ortalama) Oran: Toplam ödenen verginin matrahına bölümüdür. Artan oranlı sistemde efektif oran, marjinal orandan her zaman düşük kalır. 600.000 TL matrah için efektif oran yaklaşık % 18 düzeyindedir.
Ücretliler ile Ücret Dışı Gelirler Arasındaki Fark
GVK Madde 103’e göre iki farklı tarife uygulanmasının temel nedeni şudur: ücretli çalışanların işveren yüküyle birlikte taşıdığı toplam vergi yükünü dengelemek amacıyla üçüncü dilim üst sınırı ücretliler için daha geniş tutulmuştur. Bu sayede aynı yıllık gelire sahip ücretli, ücret dışı geliri olan kişiye kıyasla daha geç üst dilime geçmektedir [1].
| Özellik | Ücretliler | Ücret Dışı |
|---|---|---|
| 3. Dilim Üst Sınırı (2025) | 1.200.000 TL | 800.000 TL |
| 3. Dilim Üst Sınırı (2026) | 1.500.000 TL | 1.000.000 TL |
| Asgari Ücret GV İstisnası | ✅ Uygulanır | ❌ Uygulanmaz |
| Damga Vergisi | ✅ Kesilir (istisna var) | Gelir türüne göre |
Kümülatif Vergi Matrahı Nedir? Dilim Değişimi Nasıl Olur?
Ücretli çalışanlarda vergi dilimi, yıl başından o aya kadar biriken kümülatif gelir vergisi matrahı üzerinden belirlenir. Dolayısıyla yılın ilk aylarında düşük dilimde olan bir çalışan, aldığı zamlar ve primlerle ilerleyen aylarda daha yüksek dilime geçebilir. Bu durum, aynı brüt maaş için Ocak ile Eylül aylarında farklı vergi kesintisi doğmasına yol açar [3].
Araçtaki “Önceki Aylar Kümülatif GV Matrahı” alanına yıl başından bu aya kadar biriken matrah toplamını girerek aylık dilim değişimini simüle edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu araç resmî GİB sonuçlarıyla birebir aynı mı?
Hayır. Bu araç, GVK Madde 103 tarifesi ve GVK Madde 23/18 istisnasına dayanan bir simülasyondur. Kesin bordro sonuçları işverenin bordro yazılımı veya muhasebeci tarafından hesaplanır; yıllık beyan için GİB e-Beyanname sistemini esas alınız [1].
AGİ (Asgari Geçim İndirimi) hâlâ uygulanıyor mu?
Hayır. AGİ, 2022 yılında yürürlükten kaldırılmış ve yerine Asgari Ücret Vergi İstisnası (GVK m.23/18) getirilmiştir. Bu istisna kapsamında asgari ücrete isabet eden gelir vergisi tutarı bordrodan düşülmez, istisna olarak iade edilir.
Kira gelirinde hangisi seçilmeli?
Kira geliri “Ücret Dışı” tarifesine tabidir. Araca gireceğiniz değer, brüt kira gelirinden götürü (%25) veya gerçek gider seçeneğiyle hesaplanan safi irat tutarıdır. Ayrıca 2025 için 50.000 TL, 2026 için farklı bir tutarda konut kira geliri istisnası uygulanabilir; bu istisna araç tarafından otomatik hesaplanmamaktadır.
Serbest meslek kazancında vergi ne zaman ödenir?
Serbest meslek kazancı sahipleri, her yıl 1–31 Mart tarihleri arasında yıllık beyanname verir. Stopaj yoluyla kesilen vergiler bu beyanname üzerinden mahsup edilir. Araç, yıllık tahmini vergiyi hesaplamak için kullanılabilir [1].
İşsizlik sigortası priminin tamamı işçiden mi kesilir?
Hayır. İşsizlik sigortası priminde işçi payı % 1, işveren payı % 2 olarak uygulanır; araç yalnızca işçi kesintisini hesaplar.
Vergi dilimleri her yıl nasıl belirlenir?
Gelir vergisi tarife sınırları, her yıl Vergi Usul Kanunu kapsamında hesaplanan yeniden değerleme oranı kadar artırılır. Bu sayede enflasyon nedeniyle gerçek geliri artmayan kişiler otomatik olarak üst dilime geçmez [1].
Resmî Kaynaklar ve Faydalı Bağlantılar
- GİB – Gelir İdaresi Başkanlığı Resmî Sitesi
- GİB e-Beyanname Sistemi
- T.C. Resmî Gazete (Tebliğler)
- Hazine ve Maliye Bakanlığı
- SGK – Sosyal Güvenlik Kurumu
Kaynakça
- [1] Hazine ve Maliye Bakanlığı – Gelir İdaresi Başkanlığı. “Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 329 – 2025 Takvim Yılı Vergi Tarifeleri.” Resmî Gazete, 28 Aralık 2024 (Sıra No: 32768). https://www.gib.gov.tr (Erişim: Mayıs 2026).
- [2] Hazine ve Maliye Bakanlığı – Gelir İdaresi Başkanlığı. “Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 334 – 2026 Takvim Yılı Vergi Tarifeleri.” Resmî Gazete, Ocak 2026. https://www.gib.gov.tr (Erişim: Mayıs 2026).
- [3] 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Madde 103 (Vergi Tarifesi) ve Madde 23/18 (Ücretlerde İstisna – Asgari Ücret Vergi İstisnası). 7349 sayılı Kanun ile eklenen bent. https://www.mevzuat.gov.tr (Erişim: Mayıs 2026).
- [4] Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK). “SGK Prim Oranları ve Asgari Ücret Parametreleri.” https://www.sgk.gov.tr (Erişim: Mayıs 2026).