Vade Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, bir borcun, sözleşmenin, senedin, çekin veya faturanın vade sonu tarihini ya da iki tarih arasındaki vade süresini saniyeler içinde hesaplamanızı sağlar. İki farklı çalışma modu vardır:
- Süreden vade sonu hesaplama: Başlangıç tarihini ve süreyi (yıl, ay, hafta, gün) girerek vade sonu tarihini bulursunuz.
- Tarihlerden süre hesaplama: Başlangıç ve bitiş tarihlerini girerek aradaki süreyi (yıl, ay, gün ve toplam gün olarak) bulursunuz.
Araç ayrıca isteğe bağlı olarak, hesaplanan vade sonunun resmî tatile veya hafta sonuna denk gelip gelmediğini kontrol eder ve denk geliyorsa bir sonraki iş gününe ertelenmiş hâliyle de gösterir.
Vade Nedir?
Vade; bir borcun ödenmesi, bir işin yapılması veya bir yükümlülüğün yerine getirilmesi için tanınan süredir. Günlük hayatta kredi taksitlerinde, senet ve çeklerde, kira sözleşmelerinde, faturalarda ve ticari sözleşmelerde sıkça karşımıza çıkar.
Vade Süresi Hukuken Nasıl Hesaplanır?
Türk hukukunda sürelerin hesaplanmasına ilişkin genel esaslar, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 91-93. maddelerinde düzenlenmiştir[1]. Bu araç, hesaplamalarını bu maddelerdeki mantığa dayandırır:
Kanun metni şu şekildedir: “Gün olarak belirlenmiş süre, sözleşmenin kurulduğu gün sayılmaksızın, bu sürenin son günü dolmuş olur (…) Ay olarak veya yıl, yarıyıl ve yılın dörtte biri gibi birden çok ayı içeren bir zaman olarak belirlenmiş süre, sözleşmenin kurulduğu gün ayın kaçıncı günü ise, son ayın bunu karşılayan gününde dolmuş olur.”[1]
Hedef ayda, başlangıç günüyle aynı gün numarası yoksa (örneğin 31 Ocak’tan başlayan 1 aylık bir sürede Şubat ayının 31 çekmemesi durumunda), yerleşik hukuki uygulama ve doktrin uyarınca süre o ayın son gününde sona erdiği kabul edilir. Bu araç da bu yaklaşımı benimser.
Süre birden fazla birim (örneğin “1 yıl 2 ay 10 gün”) olarak girildiğinde, ticari uygulamadaki yerleşik sıralamaya uygun olarak önce yıl ve ay (takvim üzerinde, gün numarası korunarak), ardından hafta ve gün (düz gün sayısı olarak) eklenir.
Vade Sonu Tatile Denk Gelirse Ne Olur?
6098 sayılı Kanun’un 93. maddesine göre, “İfa zamanı veya sürenin son günü, kanunlarda tatil olarak kabul edilen bir güne rastlarsa, kendiliğinden bu günü izleyen ve tatil olmayan ilk güne geçer.”[1] Bu araçta, “Vade sonu resmî tatile veya hafta sonuna denk gelirse bir sonraki iş gününe ertele” seçeneğini işaretlerseniz, hesaplanan vade sonu tarihi otomatik olarak kontrol edilir ve gerekiyorsa bir sonraki iş gününe ertelenmiş hâliyle gösterilir.
Aracı Nasıl Kullanırım?
- İşlem menüsünden “Süre ile Vade Sonu Tarihini Hesapla” veya “Tarihlerle Süreyi Hesapla” seçeneğini işaretleyin.
- Vade başlangıç tarihini girin (bugünse “Vade başlangıcı bugün mü?” kutucuğunu işaretleyerek otomatik doldurabilirsiniz).
- Süre modundaysanız yıl, ay, hafta, gün alanlarından en az birini doldurun; tarih modundaysanız bitiş tarihini girin.
- İsterseniz “vade sonu tatile denk gelirse ertele” seçeneğini işaretleyin.
- Hesapla butonuna basın; sonuç kutusunda vade sonu tarihi (veya süre), toplam gün sayısı, hafta, iş günü ve hafta sonu günü sayısı listelenir.
Örnek Hesaplama
21 Temmuz 2026 tarihinde başlayan ve 3 ay vadeli bir borcun vade sonu, takvim üzerinde aynı gün numarasına (21) karşılık gelen ay ilerletilerek 21 Ekim 2026 olarak bulunur. Bu tarih Çarşamba gününe denk geldiğinden ve resmî tatil olmadığından herhangi bir erteleme yapılmaz. Buna karşılık, vade süresi “1 ay” olarak 31 Ocak 2026‘dan başlatılsaydı, Şubat ayı 28 gün çektiğinden vade sonu 28 Şubat 2026 olarak hesaplanır.
Süre Hesaplanırken Başlangıç ve Bitiş Günü Sayılıyor mu?
Bu, vade hesaplamalarında en çok kafa karıştıran noktadır. Bu araç, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.92’deki mantığı esas alır:
- Başlangıç günü sayılmaz. Süre, başlangıç tarihinden sonraki günden itibaren işlemeye başlar.
- Hesaplanan sonuç (vade sonu / bitiş) günü ise dahildir. Süre, o günün sonunda dolmuş sayılır.
Örneğin başlangıç tarihi 23 Temmuz, süre 3 gün ise: 23 Temmuz sayılmaz, 24-25-26 Temmuz sayılır ve vade sonu 26 Temmuz olarak bulunur. Aracın gösterdiği “Toplam Gün” değeri de bu mantığa göre hesaplanır (başlangıç hariç, sonuç günü dahil).
Ancak bazı uygulamalarda (örneğin kira süresi veya otel konaklaması gibi günlük kullanım hesaplarında) hem başlangıç hem de bitiş gününün birlikte sayılması istenebilir. Bu karışıklığı önlemek için araç, “Toplam Gün” değerinin yanında ayrıca “Her İki Günü de Sayarsak (+1 Gün)” değerini de gösterir; bu değer, Toplam Gün’e sadece 1 eklenerek bulunur ve her iki günün de sayıldığı alternatif bir gösterimdir.
Kambiyo Senetlerinde (Çek, Bono, Poliçe) Vade Türleri
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre poliçe ve bonolarda dört farklı vade türü bulunur[2]:
| Vade Türü | Açıklama |
|---|---|
| Görüldüğünde | Senet, ibraz edildiği anda ödenir. |
| Görüldükten Belirli Süre Sonra | Senedin ibraz/kabul tarihinden itibaren belirlenen süre işletilir. |
| Düzenlenme Tarihinden Belirli Süre Sonra | Senedin düzenlendiği tarihten itibaren belirlenen süre işletilir. |
| Belirli Bir Gün | Senette sabit bir vade tarihi yazılıdır. |
Bu araç, özellikle “düzenlenme/görüldükten belirli süre sonra” vadeli senetlerde vade sonu tarihini hızlıca hesaplamak için kullanılabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Başlangıç günü süreye dahil mi?
Hayır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.92 uyarınca, gün veya hafta olarak belirlenen sürelerde başlangıç günü sayılmaz; süre, başlangıç tarihinden sonraki günden itibaren işlemeye başlar[1]. Hesaplanan sonuç (vade sonu/bitiş) günü ise dahildir. Her iki günü de birlikte saymak isterseniz, sonuç ekranındaki “Her İki Günü de Sayarsak (+1 Gün)” değerine bakabilirsiniz.
1 ay vade dediğimde tam olarak kaç gün anlaşılır?
Ay olarak belirlenen sürelerde gün sayısı sabit değildir; süre, başlangıç tarihinin ayın kaçıncı günü olduğuna karşılık gelen günde, bir sonraki ayda sona erer. Bu nedenle “1 ay” 28, 29, 30 veya 31 güne karşılık gelebilir; hangi aylardan geçildiğine bağlıdır.
Vade sonu resmî tatile denk gelirse borç ne zaman ödenir?
TBK m.93 uyarınca, vade sonu kanunen tatil sayılan bir güne denk gelirse, ödeme kendiliğinden bir sonraki tatil olmayan güne ertelenir[1]. Bu araçtaki ilgili seçeneği işaretleyerek bu ertelemeyi otomatik olarak görebilirsiniz.
Süre birden fazla birimle (örn. 1 yıl 2 ay 15 gün) girilirse hesaplama nasıl yapılır?
Önce yıl ve ay, takvim üzerinde başlangıç günü korunarak eklenir; ardından hafta ve gün, düz gün sayısı olarak bu ara sonuca eklenir. Bu, ticari uygulamada yaygın olarak izlenen hesaplama sırasıdır.
Bu araç hukuki bağlayıcılığı olan bir görüş müdür?
Hayır. Bu araç yalnızca bilgilendirme ve ön hesaplama amaçlıdır; kesin hukuki sonuçlar için bir hukuk uzmanına danışmanızı, sözleşmenizdeki özel vade hükümlerini kontrol etmenizi öneririz.
Kaynaklar
- [1] 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, Madde 91-93 (Sürelerin Hesaplanması). mevzuat.gov.tr (Erişim: Temmuz 2026).
- [2] 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, kambiyo senetlerinde vade türlerine ilişkin hükümler. mevzuat.gov.tr (Erişim: Temmuz 2026).