Binek Araç Gider Kısıtlaması Nedir?
Binek araç gider kısıtlaması; işletmelerin ve serbest meslek erbaplarının binek otomobillere ilişkin kira, amortisman, ÖTV/KDV ve genel giderlerinin vergi matrahından yalnızca belirli bir kısmını indirebilmesine getirilen yasal sınırlamadır. 7194 sayılı Kanun’la Gelir Vergisi Kanunu’nun 40. ve 68. maddelerinde yapılan değişiklikle 7 Aralık 2019 tarihinden itibaren iktisap edilen binek otomobiller için yürürlüğe girmiştir. Bu araç, dört farklı gider kalemini ayrı ayrı hesaplar:
- Kiralanan Araç (Kira Gideri): Aylık kira bedelinin gider yazılabilir ve KKEG (kanunen kabul edilmeyen gider) kısmını hesaplar.
- Genel Giderler (%70 Kuralı): Akaryakıt, bakım-onarım, sigorta, otopark, HGS/OGS gibi giderlerin %70’lik gider yazılabilir kısmını hesaplar.
- Satın Alınan Araç (Amortisman): Amortismana esas bedelin yasal tavanla sınırlandırılmış halini ve yıllık gider yazılabilir amortisman tutarını hesaplar.
- ÖTV + KDV Doğrudan Gider Sınırı: Satın alma sırasında doğrudan gider yazılabilecek ÖTV+KDV tavanını hesaplar.
Kiralanan Binek Araçlarda Kira Gideri Nasıl Hesaplanır?
Kiralama yoluyla edinilen bir binek otomobilin aylık kira bedelinin, ilgili yıl için belirlenen KDV hariç tutara kadarlık kısmı gider olarak yazılabilir. Bu tutarı aşan kısım, kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) sayılır ve aşan kısma isabet eden KDV de indirim konusu yapılamaz.
Yıllara Göre Aylık Kira Sınırı
| Yıl | Aylık Kira Sınırı (KDV Hariç) |
|---|---|
| 2024 | 26.000 TL |
| 2025 | 37.000 TL |
| 2026 | 46.000 TL |
Örnek Hesaplama (2026)
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Aylık Kira Bedeli | 55.000 TL |
| 2026 Aylık Kira Sınırı | 46.000 TL |
| Gider Yazılabilir Tutar | 46.000 TL |
| KKEG Tutarı | 9.000 TL |
Genel Giderlerde %70 Kuralı Nedir?
Binek otomobillere ilişkin akaryakıt, bakım-onarım, sigorta, otopark, köprü/otoyol geçiş ücreti (HGS/OGS), kasko ve kredi faizi gibi genel giderlerin en fazla %70’i vergi matrahından indirilebilir; kalan %30’u ve bu kısma isabet eden KDV, KKEG olarak dikkate alınır. Bu oran 2020’den bu yana değişmeden sabit kalmıştır.
Binek Araç Amortismanında Sınırlama Nasıl Uygulanır?
Satın alınan bir binek otomobilin amortismana esas bedeli, aracın ÖTV ve KDV hariç bedeli mi yoksa bu vergiler dahil (maliyete eklenmiş) bedeli mi olduğuna göre iki farklı yasal tavana tabidir:
- ÖTV+KDV Hariç Senaryo: ÖTV ve KDV ayrıca (doğrudan) gider yazılmışsa, amortismana esas bedel yalnızca aracın ÖTV+KDV hariç bedelidir ve daha düşük bir tavana tabidir.
- ÖTV+KDV Dahil / İkinci El Senaryo: ÖTV ve KDV maliyete eklenmişse veya araç ikinci el olarak alınmışsa, amortismana esas bedel ÖTV+KDV dahil toplam tutardır ve daha yüksek bir tavana tabidir.
Yıllara Göre Amortisman Tavanları
| Yıl | ÖTV+KDV Hariç Tavan | ÖTV+KDV Dahil / İkinci El Tavan |
|---|---|---|
| 2024 | 790.000 TL | 1.500.000 TL |
| 2025 | 1.100.000 TL | 2.100.000 TL |
| 2026 | 1.380.000 TL | 2.600.000 TL |
Binek otomobiller normal amortisman yönteminde 5 yılda (%20 oranıyla) itfa edilir; azalan bakiyeler yönteminde ise oran normal oranın iki katı (%40) olup her yıl kalan (net) değere uygulanır.
Örnek Hesaplama (2026, ÖTV+KDV Hariç Senaryo)
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Araç Bedeli (ÖTV+KDV Hariç) | 1.800.000 TL |
| 2026 ÖTV+KDV Hariç Tavan | 1.380.000 TL |
| Kabul Edilen Bedel | 1.380.000 TL |
| Yıllık Amortisman (Normal, %20) | 276.000 TL |
| Tavanı Aşan Bedel | 420.000 TL |
ÖTV + KDV Doğrudan Gider Yazma Sınırı Nedir?
Bir binek otomobilin iktisabında (satın alınmasında) ödenen ÖTV ve KDV toplamının, ilgili yıl için belirlenen tutara kadarlık kısmı, aracın maliyetine eklenmeden doğrudan gider olarak yazılabilir. Bu sınırı aşan kısım ise kaybolmaz; aracın maliyetine eklenerek amortisman yoluyla (yukarıdaki “ÖTV+KDV Dahil” senaryosu üzerinden) zamana yayılarak itfa edilebilir.
| Yıl | ÖTV+KDV Doğrudan Gider Sınırı |
|---|---|
| 2024 | 690.000 TL |
| 2025 | 990.000 TL |
| 2026 | 1.200.000 TL |
Bu Sınırlar Neden Her Yıl Değişiyor?
Gider kısıtlaması tutarları, her yıl bir önceki yıla ilişkin Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak güncellenir ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ilgili yılın Gelir Vergisi Genel Tebliği ile Resmî Gazete’de yayımlanır (2024 için 324, 2025 için 329, 2026 için 332 Seri No’lu Tebliğ). Bu nedenle bir aracın hangi yıl sınırına tabi olduğu, o aracın iktisap edildiği (satın alındığı veya kiralandığı) yıla göre belirlenir.
Sıkça Sorulan Sorular
SUV veya hatchback modelleri de bu kısıtlamaya tabi mi?
Evet. Gider kısıtlaması, ruhsatında “binek otomobil” (Türk Gümrük Tarife Cetveli’nin 87.03 pozisyonu) yazan tüm araçları kapsar; gövde tipi (sedan, hatchback, SUV, station wagon gibi) bu açıdan belirleyici değildir. Kamyon, kamyonet, otobüs ve minibüs gibi ticari araçlar ise kapsam dışındadır.
Finansal kiralama (leasing) ile alınan araçlarda aylık kira sınırı uygulanır mı?
Hayır. Finansal kiralama ödemelerinde aylık kira sınırı dikkate alınmaz; ödemeler anapara ve faiz olarak ayrıştırılır, anapara amortisman tavanına tabi olur, faiz ise ilk yıl zorunlu olarak maliyete eklenir, sonraki yıllarda ise tercihen maliyete eklenebilir veya gider yazılabilir (gider yazılırsa %70 kuralına tabidir).
Bu araç, binek araç kiralama şirketleri için de geçerli mi?
Hayır. Faaliyet konusu kısmen veya tamamen binek otomobil kiralaması veya işletmeciliği olan mükelleflerin bu amaçla kullandıkları araçlar, 7194 sayılı Kanun’la getirilen kısıtlamaların dışındadır; bu mükellefler için kanun değişikliği öncesi eski uygulama aynen devam eder. Bu araç bu istisnai durumu hesaba katmaz.
KDV’yi binek otomobil alımında indirebilir miyim?
Kural olarak hayır. İşletmeye ait binek otomobilin alış belgelerinde gösterilen KDV, KDV Kanunu’nun 30/b maddesi uyarınca indirilemez; bu KDV, gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınır (yukarıdaki ÖTV+KDV doğrudan gider sınırı veya amortisman tavanı çerçevesinde). Faaliyeti araç kiralama/işletmeciliği olan bazı işletmeler bu kuralın istisnasından yararlanabilir.
Aracın sonuçları resmî beyanname için kesin midir?
Hayır. Bu araç bilgilendirme ve ön hesaplama amaçlıdır. Resmî beyanname, muhasebe kaydı veya vergi incelemesi süreçlerinde güncel mevzuat metinleri ve mali müşavirinizin/YMM’nizin görüşü esas alınmalıdır; özellikle finansal kiralama, ikinci el alım veya karma kullanım gibi özel durumlarda profesyonel danışmanlık almanız önerilir.
Resmî Kaynaklar ve Faydalı Bağlantılar
Kaynakça
- [1] T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB). “193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu, Madde 40 ve 68 (7194 Sayılı Kanun’la Değişik) — Binek Otomobillere İlişkin Gider Kısıtlaması.” gib.gov.tr (Erişim: Eylül 2026).
- [2] T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı. “332 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği — 2026 Yılı Binek Otomobil Gider Kısıtlaması Tutarları.” Resmî Gazete (Erişim: Eylül 2026).