Amortisman Hesaplama Aracı Nedir?
Bu araç, işletmenizin bir maddi duran varlığı (makine, demirbaş, bina, taşıt vb.) için normal (eşit tutarlı) veya azalan bakiyeler (hızlandırılmış) yöntemiyle yıllık amortisman tutarlarını, isteğe bağlı olarak kıst amortisman uygulayarak hesaplamanızı sağlar. Sonuç ekranında yalnızca toplam değil, yıl yıl (veya ay kesirli dönem dönem) amortisman tablosu görüntülenir. Hesaplama, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’ndaki (VUK) genel esaslara dayanır[1].
Amortisman Nedir?
Amortisman, işletmenin bir yıldan uzun süre kullanacağı ve zamanla yıpranan/eskiyen maddi duran varlıklarının (iktisadi kıymetlerinin) maliyet bedelinin, faydalı ömrüne yayılarak gider yazılmasıdır. Böylece varlığın satın alındığı yılda tüm maliyeti bir kerede gider yazılmaz; kullanıldığı yıllara kademeli olarak dağıtılır.
Amortisman Yöntemleri
1. Normal Amortisman (Eşit Tutarlı)
VUK m.315 uyarınca, mükellefler amortismana tabi iktisadi kıymetlerini, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca (Gelir İdaresi Başkanlığı) faydalı ömre göre belirlenen oranlar üzerinden eşit tutarlarla itfa eder[1]. Yıllık oran, 1’in faydalı ömre bölünmesiyle bulunur.
2. Azalan Bakiyeler Usulü (Hızlandırılmış Amortisman)
VUK Mükerrer m.315’e göre, yalnızca bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerden dileyenler bu yöntemi uygulayabilir[2]. Bu yöntemde:
- Uygulanan oran, normal amortisman oranının 2 katıdır, ancak hiçbir şekilde %50’yi aşamaz.
- Her yıl, amortisman bir önceki yılın net defter değeri (kayıtlı değer − o ana kadar ayrılan birikmiş amortisman) üzerinden hesaplanır; bu nedenle yıllık tutarlar zamanla azalır.
- Amortisman süresinin son yılına devreden bakiye değer, o yıl tamamen (kalıntı bırakmadan) yok edilir.
Kıst Amortisman Ne Zaman Uygulanır?
Kıst amortisman uygulandığında, satın alma ayından yıl sonuna kadar kalan ay sayısı oranında ilk yıl amortismanı hesaplanır; tamamlanmayan kısım, amortisman süresinin sonuna eklenen ek bir dönemde tamamlanır.
Amortismana Tabi Tutulma Alt Sınırı
KDV hariç değeri, satın alındığı yıl için belirlenen alt sınırın altında kalan iktisadi kıymetler, amortismana tabi tutulmak yerine doğrudan gider yazılabilir[4]. Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir:
| Yıl | Alt Sınır | Yıl | Alt Sınır |
|---|---|---|---|
| 2026 | 12.000 TL | 2013 | 800 TL |
| 2025 | 9.900 TL | 2012 | 770 TL |
| 2024 | 6.900 TL | 2011 | 700 TL |
| 2023 | 4.400 TL | 2010 | 680 TL |
| 2022 | 2.000 TL | 2009 | 670 TL |
| 2021 | 1.500 TL | 2008 | 600 TL |
| 2020 | 1.400 TL | 2007 | 560 TL |
| 2019 | 1.200 TL | 2006 | 520 TL |
| 2018 | 1.000 TL | 2005 | 480 TL |
| 2017 | 900 TL | 2004 | 440 TL |
| 2016 | 900 TL | 2003 | 350 TL |
| 2015 | 880 TL | 2002 | 250 TL |
| 2014 | 800 TL | 2001 | 150 TL |
Bu tablo aracın içine de gömülüdür ve girdiğiniz satın alma yılına göre otomatik kontrol edilir. İlerleyen yıllara ait güncel tutarlar için Gelir İdaresi Başkanlığı duyurularını takip edin.
Faydalı Ömür Nasıl Belirlenir?
Faydalı ömür, bir varlığın işletmede ekonomik olarak kullanılabileceği süredir. Gelir İdaresi Başkanlığı, farklı iktisadi kıymet türleri için amortisman oranları ve faydalı ömür listesini resmen yayımlamaktadır[5]; varlığınızın faydalı ömrünü bilmiyorsanız bu listeye başvurabilirsiniz.
Amortisman Hesaplanırken KDV Dahil mi?
Hayır. Maddi duran varlığın kayıtlı değeri için KDV hariç tutar esas alınır; hesaplamalar bu değer üzerinden yapılır.
Aracı Nasıl Kullanırım?
- Amortisman Yöntemi menüsünden Normal veya Azalan Bakiyeler yöntemini seçin.
- Gerekiyorsa “Kıst Amortisman Uygula” kutucuğunu işaretleyin (yukarıdaki uyarıyı dikkate alarak).
- Satın alma yılını, faydalı ömrü (yıl) ve kayıtlı değeri (KDV hariç) girin. “Kıst Amortisman Uygula” işaretlediğinizde satın alma ayı alanı da görünür hâle gelir; işaretlemediğinizde ay bilgisi hesaplamayı etkilemediğinden bu alan gizli kalır.
- Hesapla butonuna basın; yıllık oran, alt sınır kontrolü ve dönem dönem amortisman tablosu görüntülenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Normal amortismandan azalan bakiyelere (veya tam tersine) geçilebilir mi?
VUK m.320’ye göre, normal amortisman usulüyle başlanan bir kıymette bu usulden dönülemez. Ancak azalan bakiyeler usulüyle başlanan bir kıymette, normal usule geçilebilir; bu durumda kalan tutar ve kalan ekonomik ömre göre eşit şekilde amortisman hesaplanır.
Her varlık için aynı yöntem mi kullanılmalı?
Hayır. İşletmeler, farklı varlıkları için farklı amortisman yöntemleri seçebilir; yöntem seçimi varlık bazında yapılır.
Azalan bakiyeler yönteminin son yılında neden tüm bakiye bir kerede yok ediliyor?
Çünkü azalan bakiyeler yönteminde her yıl yalnızca kalan net defter değerinin bir yüzdesi amortisman olarak ayrıldığından, matematiksel olarak değer hiçbir zaman tam sıfıra inmez. VUK Mükerrer m.315, bu nedenle amortisman süresinin son yılında kalan bakiyenin tamamının o yıl amortisman olarak yazılmasını öngörür.
Bu araçtaki sonuçlar resmî beyanlarda kullanılabilir mi?
Bu araç bilgilendirme ve ön hesaplama amaçlıdır. Fevkalade amortisman, özel maliyet bedelleri, maddi olmayan duran varlıklara ilişkin özel kısıtlamalar ve mükellefe özgü diğer durumlar bu araca yansıtılmamıştır. Resmî beyan ve kesin hesaplamalar için bir mali müşavire danışmanızı öneririz.
Kaynaklar
- [1] 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu, Madde 315 (Normal Amortisman). gib.gov.tr (Erişim: Temmuz 2026).
- [2] 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu, Mükerrer Madde 315 (Azalan Bakiyeler Usulüyle Amortisman). gib.gov.tr (Erişim: Temmuz 2026).
- [3] 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu, Madde 320 (Amortisman Süresi ve Kıst Amortisman). mevzuat.gov.tr (Erişim: Temmuz 2026).
- [4] 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Mükerrer Madde 320 ve ilgili yıllık Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri (amortismana tabi tutulma alt sınırı). gib.gov.tr (Erişim: Temmuz 2026).
- [5] Gelir İdaresi Başkanlığı, Amortisman Oranları ve Faydalı Ömür Listesi. gib.gov.tr (Erişim: Temmuz 2026).